Dane szczegółowe książki

Wykaz skrótów 13

Słowo wstępne 15

Rozdział I. Zagadnienia ogólne 17
1. Pojęcie prawa międzynarodowego 17
1.1. Definicja prawa międzynarodowego 17
1.2. Prawo międzynarodowe publiczne a prawo międzynarodowe prywatne 19
1.3. Nazwa prawa międzynarodowego 20
2. Funkcje (przedmiot) prawa międzynarodowego 20
3. Stosunki międzynarodowe, czyli obrót międzynarodowy 23
4. Cechy charakterystyczne prawa międzynarodowego 25
4.1. Uwagi ogólne 25
4.2. Tworzenie prawa międzynarodowego (brak ustawodawcy) 26
4.3. Przymus w prawie międzynarodowym (brak zorganizowanego aparatu przymusu) 26
4.4. Brak obowiązkowego sądownictwa międzynarodowego 28
4.5. Stosowanie prawa międzynarodowego i jego moc wiążąca 28
5. Struktura i charakter norm współczesnego prawa międzynarodowego 29
6. Prawo międzynarodowe a prawo wewnętrzne. Stosowanie prawa międzynarodowego wewnątrz państwa 31
6.1. Uwagi ogólne 31
6.2. Dualizm i monizm 32
6.3. Obowiązek dostosowania prawa wewnętrznego do prawa międzynarodowego 34
6.4. Sposoby harmonizacji prawa wewnętrznego z międzynarodowymi zobowiązaniami 36
6.5. Miejsce prawa wewnętrznego w stosunkach międzynarodowych 41
6.6. Komplementarność wewnętrznego i międzynarodowego porządku prawnego 43

Rozdział II. Rozwój prawa międzynarodowego 45
1. Uwagi ogólne 45
2. Początki prawa międzynarodowego 46
3. Ukształtowanie systemu prawa międzynarodowego 47
4. Prawo międzynarodowe w okresie kapitalizmu 49
5. Okres międzywojenny i II wojna światowa 54
6. Okres po II wojnie światowej 59

Rozdział III. Źródła prawa międzynarodowego 69
1. Pojęcie źródeł prawa międzynarodowego 69
1.1. Różne znaczenia tego terminu 69
1.2. Artykuł 38 Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości a źródła prawa międzynarodowego 70
1.3. Współczesne źródła prawa międzynarodowego 73
1.4. Środki pomocnicze do stwierdzania istnienia norm prawa międzynarodowego 74
2. Umowa międzynarodowa 76
2.1. Uwagi ogólne 76
2.2. Zawieranie umów międzynarodowych 83
2.3. Obowiązywanie umowy międzynarodowej. Ważność 91
2.4. Zakres czasowy obowiązywania i stosowania umowy międzynarodowej (od kiedy do kiedy) 95
2.5. Zakres podmiotowy obowiązywania umowy międzynarodowej (kogo umowa międzynarodowa obowiązuje) 102
2.6. Zakres terytorialny obowiązywania i stosowania umowy międzynarodowej 104
2.7. Zakres rzeczowy (przedmiotowy) obowiązywania umowy międzynarodowej 105
2.8. Interpretacja (wykładnia) umowy międzynarodowej 108
3. Prawo zwyczajowe 112
4. Uchwały prawotwórcze (normatywne) organizacji międzynarodowych 123
5. Kodyfikacja prawa międzynarodowego 129
6. Soft law 133

Rozdział IV. Podmioty prawa międzynarodowego 137
1. Uwagi ogólne 137
2. Państwo 140
2.1. Pojęcie i istota państwa 140
2.2. Powstanie i upadek państwa 143
2.3. Ciągłość (identyczność) i sukcesja państw 147
3. Państwo w stosunkach międzynarodowych 152
3.1. Suwerenność i kompetencja własna państw 152
3.2. Zasada nieinterwencji 154
3.3. Równość państw i ich immunitet jurysdykcyjny 156
4. Rodzaje państw 160
4.1. Państwa jednolite i złożone 160
4.2. Państwa śródlądowe, państwa o niekorzystnym położeniu geograficznym i państwa archipelagowe 162
4.3. Państwa trwale neutralne 163
5. Podmioty prawa międzynarodowego inne niż państwa 164
6. Uznanie międzynarodowe 178

Rozdział V. Stosunki, zdarzenia i akty (czynności) prawnomiędzynarodowe 187
1. Stosunki prawnomiędzynarodowe 187
2. Zdarzenia prawnomiędzynarodowe 188
3. Akty (czynności) prawnomiędzynarodowe 189
4. Akty jednostronne państw 197

Rozdział VI. Odpowiedzialność międzynarodowa 201
1. Uwagi ogólne 201
2. Odpowiedzialność państwa 203
3. Odpowiedzialność jednostek 208

Rozdział VII. Terytorium 215
1. Uwagi ogólne 215
2. Terytorium państwowe 216
3. Zwierzchnictwo terytorialne 218
4. Szczególne ograniczenia zwierzchnictwa terytorialnego 220
5. Nabycie terytorium państwowego 222
5.1. Nabycie pierwotne 222
5.2. Nabycie pochodne 224
5.3. Zmiany terytorialne a obywatelstwo ludności 225
5.4. Zakaz użycia siły i prawo narodów do samostanowienia a zmiany terytorialne 226
6. Granice 228
6.1. Uwagi ogólne 228
6.2. Granice Polski 231
7. Rzeki 234
8. Obszary podbiegunowe 238

Rozdział VIII. Międzynarodowe prawo morza 243
1. Uwagi ogólne 243
2. Obszary morskie – klasyfikacja 245
3. Statki morskie 247
4. Morskie wody wewnętrzne 252
5. Wody archipelagowe 256
6. Morze terytorialne 256
7. Morska strefa przyległa 261
8. Strefa wyłącznego rybołówstwa 262
9. Szelf kontynentalny 263
10. Wyłączna strefa ekonomiczna 265
11. Morze pełne 267
12. Dno mórz i oceanów poza granicami jurysdykcji państwowej 274
13. Cieśniny i kanały morskie 276
13.1. Cieśniny 276
13.2. Kanały morskie 279
14. Współpraca międzynarodowa w dziedzinie korzystania z obszarów morskich i ochrony środowiska morskiego 280

Rozdział IX. Międzynarodowe prawo lotnicze i kosmiczne 285
1. Uwagi ogólne 285
2. Przestrzeń powietrzna 287
3. Statki powietrzne 290
4. Międzynarodowa żegluga powietrzna 292
5. Prawo kosmiczne 295

Rozdział X. Ludność państwa 303
1. Uwagi ogólne 303
2. Obywatelstwo 304
3. Traktowanie cudzoziemców 310
4. Międzynarodowy ruch osobowy 312
5. Ekstradycja i azyl 315
6. Ochrona grup ludzkich i praw człowieka 317
7. Uchodźcy 327

Rozdział XI. Prawo dyplomatyczne i konsularne 329
1. Uwagi ogólne 329
2. Stosunki i służba dyplomatyczna 330
2.1. Źródła prawa dyplomatycznego 330
2.2. Ustanowienie i utrzymywanie stosunków dyplomatycznych 332
2.3. Funkcje misji dyplomatycznej 332
2.4. Członkowie misji dyplomatycznej 334
2.5. Przywileje i immunitety dyplomatyczne 339
2.6. Treść (zakres przedmiotowy) przywilejów i immunitetów dyplomatycznych 341
2.7. Osoby korzystające z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych (zakres podmiotowy) 343
2.8. Zakres czasowy obowiązywania przywilejów i immunitetów 344
2.9. Zakres terytorialny obowiązywania przywilejów i immunitetów 344
2.10. Obowiązek członków misji wobec państwa przyjmującego 345
2.11. Pomieszczenia misji dyplomatycznej 346
2.12. Misje specjalne 346
3. Stosunki i służba konsularna 347
3.1. Źródła prawa konsularnego 347
3.2. Ustanowienie i utrzymywanie stosunków konsularnych 348
3.3. Funkcje konsularne 349
3.4. Członkowie urzędu konsularnego 351
3.5. Przywileje i immunitety konsularne 353
3.6. Treść (zakres przedmiotowy) przywilejów i immunitetów konsularnych 353
3.7. Osoby korzystające z przywilejów i immunitetów konsularnych 355
3.8. Zakres czasowy obowiązywania przywilejów i immunitetów konsularnych 355
3.9. Zakres terytorialny obowiązywania przywilejów i immunitetów konsularnych 356
3.10. Pomieszczenia i archiwa konsularne 356

Rozdział XII. Organizacje międzynarodowe 357
1. Uwagi ogólne 357
2. Organizacja Narodów Zjednoczonych 368
2.1. Podstawy prawne i istota ONZ 368
2.2. Członkostwo w ONZ 371
2.3. Cele i zasady ONZ 374
2.4. Struktura organizacyjna ONZ 376
2.5. Zgromadzenie Ogólne 377
2.6. Rada Bezpieczeństwa 380
2.7. Rada Gospodarcza i Społeczna 384
2.8. Rada Powiernicza 385
2.9. Sekretariat 385
2.10. Misje pokojowe 386
2.11. Działalność ONZ 388
3. Organizacje wyspecjalizowane 389
4. Organizacje regionalne 391
4.1. Organizacja Państw Amerykańskich 391
4.2. Liga Państw Arabskich 392
4.3. Unia Afrykańska 393
5. Organizacje wojskowe 394
5.1. Karta Narodów Zjednoczonych a przymierza 394
5.2. Traktat Północnoatlantycki 395
6. Rada Europy 395
7. Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) 399

Rozdział XIII. Załatwianie sporów międzynarodowych 401
1. Uwagi ogólne 401
2. Rokowania (negocjacje) 405
3. Dobre usługi i pośrednictwo (mediacja) 406
4. Komisje śledcze 407
5. Koncyliacja 408
6. Postępowanie przed organami Narodów Zjednoczonych 409
7. Arbitraż (sądownictwo polubowne) 411
8. Sądownictwo międzynarodowe 414
8.1. Uwagi ogólne 414
8.2. Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej 415
8.3. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości 416
8.4. Międzynarodowy Trybunał Prawa Morza 424
9. Środki odwetowe 425

Rozdział XIV. Prawo przeciwwojenne 427
1. Uwagi ogólne 427
2. Zakaz agresji 427
3. Definicja agresji 432
4. Bezpieczeństwo zbiorowe 436
5. Rozbrojenie i ograniczenie zbrojeń 446

Rozdział XV. Prawo konfliktów zbrojnych 453
1. Uwagi ogólne 453
1.1. Pojęcie wojny i konfliktu zbrojnego 453
1.2. Pojęcie prawa konfliktów zbrojnych i jego obowiązywanie 454
1.3. Stosowanie prawa konfliktów zbrojnych w konfliktach niemających charakteru międzynarodowego 457
1.4. Źródła prawa konfliktów zbrojnych 458
1.5. Obszar wojny i teatr wojny 464
2. Początek wojny 465
3. Wojna lądowa 466
3.1. Siły zbrojne – skład 466
3.2. Kroki nieprzyjacielskie 469
3.3. Ochrona ofiar wojny 474
3.4. Okupacja wojenna 478
4. Wojna morska 480
4.1. Uwagi ogólne 480
4.2. Morskie siły zbrojne 481
4.3. Akty walki 482
4.4. Ochrona chorych, rannych i rozbitków 483
4.5. Akty wrogie 483
5. Wojna powietrzna 485
5.1. Uwagi ogólne 485
5.2. Siły zbrojne 485
5.3. Akty walki 486
6. Zakończenie wojny 487
7. Neutralność w wojnie 489

Materiały do poznania prawa międzynarodowego 493

Skorowidz 517